Tính tiết diện dây dẫn
Chọn tiết diện dây đồng theo dòng điện tải, chiều dài và độ sụt áp cho phép. Hệ mét dùng bảng dòng điện cho phép của DIN VDE 0298-4; hệ Anh dùng NEC Table 310.16.
Mạch điện
Dây đồng, cách điện PVC, nhiệt độ môi trường 30 °C. Dòng điện cho phép theo DIN VDE 0298-4, sụt áp theo DIN 18015-1.
Tải
Lấy từ nhãn thiết bị, hoặc định mức aptomat đối với mạch điện dùng chung.
Tuyến dây
Từ tủ điện đến ổ cắm cuối, theo đúng tuyến đi dây.
Giới hạn thông dụng tại Đức là 3 % từ công tơ đến ổ cắm (DIN 18015-1).
Add this calculator to your website
Free for any website: paste this code where the calculator should appear. It keeps itself up to date, fits its height to the content and links back to the full page with the explanations.
Cách sử dụng
- 01Chọn nguồn điện: một pha cho ổ cắm và đèn thông thường, ba pha cho bếp điện, máy bơm nhiệt hoặc bộ sạc ô tô được đấu theo kiểu này.
- 02Nhập dòng điện tải ghi trên nhãn thiết bị, hoặc công suất tính bằng watt. Với mạch ổ cắm thông dụng, dùng dòng định mức của aptomat.
- 03Nhập chiều dài dây một chiều, từ tủ điện đến ổ cắm xa nhất theo đường đi thực tế, cùng mức sụt áp cho phép.
- 04Trong hệ mét, chọn cách lắp đặt. Trong hệ Anh, chọn loại cáp và cho biết tải có hoạt động từ 3 giờ trở lên hay không. Đọc tiết diện nhỏ nhất đáp ứng cả hai điều kiện kiểm tra.
Cách tính
Dây dẫn phải đáp ứng hai điều kiện. Dây phải mang được dòng điện mà không quá nóng, đồng thời điện áp mất trên dây phải đủ nhỏ để thiết bị ở đầu kia vẫn hoạt động. Công cụ chọn tiết diện nhỏ nhất đáp ứng cả hai.
- Dòng điện tính từ công suất
- I = P / (U × cos φ), ba pha I = P / (√3 × U × cos φ)
- Kiểm tra dòng điện (hệ mét)
- Ib ≤ In ≤ Iz
- Kiểm tra dòng điện (NEC)
- I × 1,25 (liên tục) ≤ dòng điện cho phép
- Sụt áp, một pha
- ΔU = 2 × L × I × R
- Sụt áp, ba pha
- ΔU = √3 × L × I × R
- Điện trở khi nóng
- R(t) = R20 × (1 + 0,00393 × (t − 20))
Hệ mét: dòng điện cho phép Iz của cáp lấy từ bảng DIN VDE 0298-4 do ABB đăng lại, áp dụng cho dây đồng cách điện PVC ở 30 °C. Giá trị phụ thuộc cách lắp đặt (từ A1 đến E) và số lõi mang tải: hai với điện một pha, ba với điện ba pha. Dòng định mức In của aptomat phải nằm giữa dòng tải Ib và Iz.
Hệ Anh: dòng điện cho phép lấy từ NEC Table 310.16 cho dây đồng. Với cáp NM-B và UF-B, đọc cột 60 °C. Theo 240.4(D), aptomat bảo vệ dây đồng 14, 12 và 10 AWG không được vượt quá 15, 20 và 30 A. Tải liên tục, hoạt động từ 3 giờ trở lên, được tính ở mức 125 %.
Để tính sụt áp, phần hệ mét dùng điện trở theo IEC 60228 ở 20 °C, hiệu chỉnh lên 70 °C, nhiệt độ tối đa thiết kế cho lớp cách điện PVC. Đây là cách tính an toàn hơn: ở 30 °C, công thức cho chiều dài 34 m mà ABB nêu với dây 1,5 mm², dòng 16 A và điện áp 400 V. Phần hệ Anh dùng điện trở ở 75 °C trong NEC Chapter 9, Table 8.
Công cụ không hiệu chỉnh cho cáp đi thành bó, phòng nóng hoặc vật liệu cách nhiệt bao quanh cáp. Những yếu tố này làm giảm dòng điện cho phép và cần được thợ điện tính hiệu chỉnh.
Ví dụ tính toán
Mạch ổ cắm 16 A, 20 m, 230 V, cáp đi trong ống nổi trên tường (B2)
- Kiểm tra dòng điện: dây 1,5 mm² chịu được 16,5 A theo cách lắp B2 với hai lõi mang tải, nên đáp ứng 16 A.
- Sụt áp với dây 1,5 mm²: 2 × 20 m × 16 A × 12,1 Ω/km × 1,197 = 9,3 V, tức 4,0 %. Quá cao.
- Sụt áp với dây 2,5 mm²: 2 × 20 × 16 × 7,41 × 1,197 / 1000 = 5,7 V, tức 2,5 %. Tiết diện: 2,5 mm².
- Hệ Anh: 16 A ở 120 V trên 100 ft cáp NM-B. Dây 12 AWG chịu được dòng điện nhưng sụt áp 5,1 %; dây 10 AWG sụt 3,2 %; dây 8 AWG sụt 2,1 % và là cỡ dây cần mua.
Đặt vật liệu cho đủ
Đo đường đi thực tế
Dây điện đi lên tường, qua trần và vòng quanh cửa. Đo dọc theo đường này; đường thẳng trên bản vẽ có thể chỉ bằng một nửa chiều dài thực tế.
Đường dây dài cần tiết diện lớn hơn, không phải aptomat lớn hơn
Khi sụt áp quyết định tiết diện dây, aptomat vẫn giữ nguyên. Dùng aptomat lớn hơn cho dây nhỏ là điều quy chuẩn cấm.
Tính đến lúc động cơ khởi động
Máy bơm, máy nén và máy cưa có thể hút dòng điện gấp nhiều lần định mức trong chốc lát. Tiết diện chỉ vừa đủ giới hạn sụt áp có thể khiến động cơ không khởi động được ở cuối đường dây dài.
Lỗi thường gặp
- Nhập chiều dài cả đi lẫn về. Chỉ nhập một chiều; công thức đã tính cả hai dây dẫn.
- Đọc cột 75 °C cho cáp NM-B. Cáp NM-B phải được chọn theo cột 60 °C.
- Lắp aptomat 20 A cho dây 14 AWG vì cột 75 °C ghi 20 A. Theo 240.4(D), dây đồng 14 AWG bị giới hạn ở 15 A.
- Bỏ qua cáp đi thành bó hoặc xuyên qua vật liệu cách nhiệt. Đi thành bó và nhiệt độ cao làm giảm dòng điện cho phép, và thợ điện phải hiệu chỉnh.
Câu hỏi thường gặp
Dùng dây nào cho mạch 20 ampe (Hoa Kỳ)?
Dây đồng 12 AWG, vì 240.4(D) giới hạn dây 14 AWG ở 15 A. Với đường dây dài, sụt áp có thể buộc phải chọn 10 AWG: ở 16 A và 120 V, dây 12 AWG giữ sụt áp dưới 3 % đến khoảng 58 ft.
Dòng 16 A cần tiết diện dây bao nhiêu?
Khi đi trong ống nổi trên tường (B2), dây 1,5 mm² chịu được 16,5 A nên đủ cho đường dây ngắn. Ở 230 V, sụt áp giữ trong mức 3 % đến khoảng 14 m khi dây nóng; dài hơn thì dùng 2,5 mm².
Vì sao chiều dài làm thay đổi tiết diện dây?
Mỗi mét dây đồng đều có điện trở, nên dây dài sẽ mất điện áp. Quy chuẩn Đức cho phép 3 % tính từ công tơ, còn NEC khuyến nghị 3 % cho mạch nhánh. Dây lớn hơn có điện trở nhỏ hơn và mất ít điện áp hơn.
Vì sao kết quả của tôi lớn hơn công cụ tính khác?
Chúng tôi dùng điện trở dây ở 70 °C, nhiệt độ tối đa thiết kế của dây cách điện PVC. Các bảng dùng 20 °C hoặc 30 °C cho phép đường dây dài hơn một chút.
Tôi có thể tự lắp mạch điện không?
Điều này tùy nơi bạn sống. Ở Đức, Vương quốc Anh và nhiều nước khác, việc đấu nối vào lưới điện phải do thợ điện có giấy phép thực hiện. Dùng kết quả để lên kế hoạch và trao đổi với thợ.
Hướng dẫn về chủ đề này
- Wire size for long runs: current rating and voltage drop
How to choose copper wire size by current and by voltage drop: NEC ampacity and the 3 % rule, DIN VDE 0298-4 in metric, with worked examples for 120 V and 230 V.
Công cụ tính liên quan
Nguồn tham khảo
- [1]Kabel- und Leitungsdimensionierung (2CDC400027D0104 Rev. E, 2023-10), after DIN VDE 0298-4 and DIN VDE 0100-430. ABB Stotz-Kontakt. Table 2: current-carrying capacity Iz of copper PVC cables at 30 °C ambient for installation methods A1, A2, B1, B2, C and E, two or three loaded conductors, 1.5 to 50 mm². Rule Ib ≤ In ≤ Iz. 3 % voltage drop behind the meter (DIN 18015-1); Table 11 (1.5 mm², 16 A, 400 V: 34 m at 3 %) as a check of the drop formula.. Đã kiểm tra 10 tháng 11, 2026
- [2]Conductor resistance (IEC 60228 / DIN EN 60228, class 1 and 2). Bayka. Maximum DC resistance of plain copper conductors at 20 °C: 12.1 Ω/km for 1.5 mm² down to 0.387 Ω/km for 50 mm².. Đã kiểm tra 10 tháng 11, 2026
- [3]Conductor resistance (temperature correction after IEC 60228 Annex B). Electrical Cable Engineering. R(t) = R20 × (1 + 0.00393 × (t − 20)) for annealed copper.. Đã kiểm tra 10 tháng 11, 2026
- [4]Ampacity chart (NEC Table 310.16, copper, not more than three current-carrying conductors, 30 °C ambient). Cerrowire. Allowable ampacity of copper conductors 14 AWG to 1/0 AWG in the 60 °C and 75 °C columns.. Đã kiểm tra 10 tháng 11, 2026
- [5]NEC Chapter 9, Table 8: Conductor Properties. NFPA (copy hosted by NECA-IBEW Electricians). DC resistance of uncoated copper at 75 °C in Ω per 1,000 ft: 14 AWG 3.07 (solid) to 1/0 AWG 0.122.. Đã kiểm tra 10 tháng 11, 2026
- [6]National Electrical Code Basics: Sizing and Protecting Branch Circuit Conductors (L. Mari, 2022-06-07). EEPower. NEC 240.4(D): overcurrent protection of copper conductors not more than 15 A for 14 AWG, 20 A for 12 AWG, 30 A for 10 AWG. 210.19(A)(1): conductors carry the noncontinuous load plus 125 % of the continuous load. 110.14(C): 60 °C column for equipment rated 100 A or less unless marked for 75 °C.. Đã kiểm tra 10 tháng 11, 2026
- [7]Voltage Drop Limitations on Branch Circuits (M. Holt, 2015-05-05). EC&M. NEC 210.19(A) Informational Note No. 4: not more than 3 % on the branch circuit and 5 % for feeder and branch circuit together.. Đã kiểm tra 10 tháng 11, 2026
Công thức và nguồn được kiểm tra lần cuối vào 10 tháng 11, 2026. Cách tính